Terry Gilliam'ın yönettiği 1995 yapımı 12 Monkeys, zaman yolculuğu ve distopik gelecek temalarını psikolojik gerilimle harmanlayan unutulmaz bir bilim kurgu başyapıtıdır. Film, 2035 yılında insanlığın büyük bölümünü yok eden bir virüsün kaynağını bulmak için geçmişe gönderilen James Cole'un (Bruce Willis) hikayesini anlatır. Cole'un görevi, '12 Maymun Ordusu' adlı gizemli örgütü araştırmak ve felaketi önlemektir, ancak zaman yolculuğunun getirdiği zihinsel bulanıklık ve gerçeklik algısındaki kaymalar, misyonunu giderek karmaşıklaştırır.

Bruce Willis, Cole rolünde hem fiziksel dayanıklılığı hem de kırılgan psikolojisini ustalıkla yansıtırken, Madeleine Stowe psikiyatrist Kathryn Railly karakteriyle filmin duygusal çekirdeğini oluşturur. Ancak filmin en çarpıcı performansı, sınırda dolaşan davranışlarıyla Jeffrey Goines'i canlandıran Brad Pitt'ten gelir. Pitt, bu rolüyle Altın Küre kazanmış ve oyunculuk yeteneğini kanıtlamıştır.

Gilliam'ın karakteristik grotesk ve çarpık görsel estetiği, filmin kaygı ve paranoia atmosferini güçlendirir. Christopher Marker'ın 'La Jetée' adlı kısa filminden esinlenen yapım, zamanın doğrusal olmayan yapısını sorgularken, hafıza, delilik ve kader temalarını derinlemesine işler. 12 Monkeys, sadece bir bilim kurgu gerilim filmi değil, aynı zamanda insan doğası ve gerçeklik algımız üzerine düşündüren felsefi bir yolculuktur. Görsel zenginliği, güçlü oyunculukları ve akılda kalıcı senaryosuyla, izleyicisini son sahnesine kadar etkisi altına alır ve tekrar tekrar izlenmeyi hak eden bir klasiktir.